Het tweede boek van David Schreiber gaat over het helend vermogen van je lichaam.

Een van zijn schokkend statements is dat hij in zijn studie medicijnen op het gebied van voedingsleer niet meer heeft geleerd dan wat hij zelf noemt ‘cosmopolitain niveau” ( ja hij bedoelt dan het magazine). Je leert als arts in de westerse geneeskunde de pure simpele voedingsleer over calorieen, vezels en de schijf van 5. Vreselijk!

Helaas heeft hij zelf kanker gekregen. Maar ieder nadeel heeft zijn voordeel: nu is er wel een westerse arts die in de voedingsleer is gedoken en de mind-body connectie is gaan onderzoeken. Het resultaat een prachtig boek.

De titel van het boek zou ik direct doorstrepen en vervangen door “helend vermogen van een lichaam”:)

december 2007
“Antikanker”: Servan – Schreiber’s nieuwe boek over de preventie van kanker

Printvriendelijke versie

Het nieuwe boek van de Franse psychiater en neurowetenschapper dr. David Servan – Schreiber heeft in de Nederlandse vertaling de veelzeggende titel “Antikanker” meegekregen. “Antikanker” is eind 2007 in Frankrijk onder de titel “Anticancer” uitgebracht en is in maart 2008 in Nederland uitgekomen. Gezien de belangstelling in de Franse media zou het 360 pagina’s tellende boek het succes van zijn eerste bestseller wel eens kunnen evenaren. Van zijn eerste boek “Uw brein als medicijn” werden in Frankrijk tot nog toe meer dan een miljoen exemplaren verkocht; het boek werd in 28 talen vertaald.

Servan – Schreiber beschrijft in “Antikanker” uitvoerig en zeer toegankelijk hoe het zelfgenezend vermogen van het lichaam een belangrijke rol speelt bij het voorkomen van ziektes, waaronder kanker. Hij toont op basis van wetenschappelijk onderzoek aan hoe een evenwichtig samengestelde voeding, het vermijden van giftige stoffen uit het milieu, het leren omgaan met stress en psychische trauma’s, meer bewegen, meditatie en yoga de weerbaarheid van het lichaam ondersteunen en aanzienlijk kunnen vergroten.

In “Antikanker” geeft Servan – Schreiber ook aan hoe hartcoherentie training kan bijdragen aan het bewaren van de balans en hoe daardoor het afweersysteem – van belang bij de preventie van kanker –  beter gaat functioneren. Voor Hartcoherentie lijkt dus niet alleen bij het bewaren van de balans maar mogelijk ook bij de preventie van kanker een ondersteunende rol weggelegd

Life style en kanker

In zijn eerste boek “Uw brein als medicijn” biedt Servan – Schreiber een wetenschappelijk gefundeerd perspectief aan iedereen die zijn gezondheid op een natuurlijke wijze wil verbeteren. In “Antikanker” gaat hij een stap verder. Door een evenwichtig samengestelde voeding, het vermijden van giftige stoffen uit het milieu, het leren omgaan met stress, meer lichamelijke activiteit, meditatie en yoga zou het ook mogelijk zijn het lichaam weerbaarder te maken tegen kanker en ander ziektes.

De auteur als ervaringsdeskundige

Wat “Antikanker” bijzonder maakt is dat Servan – Schreiber zich uitspreekt als ervaringsdeskundige! Hij onthult op sobere wijze dat bij hem zo’n 15 jaar geleden hersenkanker werd vastgesteld. In die tijd was hij volledig overtuigd van het succes van de medische wetenschap en voelde zich meer aangetrokken tot het doen van wetenschappelijk onderzoek en het publiceren van artikelen dan tot de zorg voor patiënten. Hij investeert in die periode eigenlijk voortdurend in de toekomst: “ door de ontdekking van deze tumor werd ik plotseling geconfronteerd met de mogelijkheid dat er voor mij misschien wel helemaal geen toekomst bestond….”

Hij heeft lang getwijfeld of hij zijn verhaal naar buiten zou brengen. Hij was bang dat de academische wereld zijn uitspraken niet serieus zou nemen en zou afdoen als de persoonlijke getuigenis van een ex-kankerpatiënt. Zijn broer Franklin heeft hem er uiteindelijk van weten te overtuigen dat hij er goed aan deed ook anderen deelgenoot te maken van zijn ervaringen opgedaan tijdens zijn ziekte en de zoektocht die daarna volgde. Uiteindelijk is het een persoonlijk relaas geworden, waarin hij alles op een rijtje zet wat hij heeft geleerd over kanker, maar ook wat hij heeft geleerd van zijn eigen ziekte.

De positieve kant van kanker?

Als arts en wetenschapper heeft hij toegang gezocht tot tal van wetenschappelijk bronnen en met “Antikanker” wil hij zijn kennis delen met anderen die deze kennis mogelijk nodig hebben. In het boek legt Servan – Schreiber uit dat de wetenschap dat hij mogelijk niet lang meer te leven had ook positieve gevolgen heeft gehad. “Zolang de ziekte ons niet getroffen heeft lijkt het leven eindeloos. We denken dat we alle tijd hebben om het geluk te vinden. De mededeling dat ik kanker had heeft mij de ogen geopend voor het heden” Door bewuster te gaan leven is zijn leven rijker geworden. Het heeft echter jaren geduurd voordat hij inzag dat hij zijn leven moest veranderen. Pas toen de kanker na drie jaar terug kwam is hij zich serieus gaan afvragen wat hij kon doen om zijn lichaam te helpen om de strijd tegen kanker aan te gaan.

Artsen weten weinig van voeding

In zijn opleiding tot arts heeft hij nauwelijks onderwijs gehad over gezonde voeding. Blootstelling aan giftige stoffen uit het milieu, zoals pesticiden, het nuttigen van grote hoeveelheden geraffineerde suikers, een overmaat aan omega-6 vetzuren in de voeding, het zijn volgens Servan – Schreiber allemaal factoren die niet enkel ontstekingsreacties in het lichaam bevorderen maar ook de groei van cellen, die de werking van insuline en Insuline-like Grow Factor (IGF) tegen gaan. Hij durft op basis van wetenschappelijk onderzoek de stelling aan dat een juiste samenstelling van de voeding van het grootste belang is in de strijd tegen kanker.

Kanker en natuurlijke afweer

In ons lichaam bevinden zich duizenden inactieve kankercellen. Wat veroorzaakt dat ze actief worden? Niemand weet het. Normaal gesproken mobiliseert het lichaam zijn natuurlijke afweer en blokkeert het de ontwikkeling van kwaadaardige cellen. Waarom heeft mijn lichaam zijn werk niet gedaan vroeg Servan – Schreiber zich af. Hij heeft naar verklaringen gezocht. Medisch onderzoek is in de eerste plaats gericht op het stellen van de diagnose en het instellen van een behandeling met chirurgie, radio- en chemotherapie. Dat is zonder meer noodzakelijk. Maar daarnaast is ook een andere benadering zinvol die zich richt op het milieu waarin de tumor zich kan ontwikkelen. Servant-Schreiber noemt dat “le terrain” Een tumor heeft een ontstekingsmilieu nodig, waarbinnen de tumorcellen zich kunnen verschansen voor de natuurlijke afweerkrachten van ons lichaam. In dat milieu groeien ook kleine bloedvaten die ervoor zorgen dat de tumor voldoende voedsel en zuurstof krijgt om te groeien. Begrijpen hoe natuurlijke afweerkrachten kunnen worden gestimuleerd vóórdat een tumor tot ontwikkeling komt en hoe voorkomen wordt dat een gunstig milieu ontstaat waarbinnen kankercellen gedijen is van wezenlijke belang.

Het schrijven van “Antikanker” was een vorm van zelfhulp

Servan – Schreiber heeft zich door enorme bergen onderzoeksmateriaal geworsteld en de wetenschappelijke literatuur uitgepluisd om zijn hypotheses te verifiëren. Dat heeft hij niet gedaan om een nieuwe theorie over de bestrijding van kanker te ontwikkelen, maar om zichzelf te kunnen helpen.

Kanker niet erfelijk bepaald

Hij komt tot de bevinding dat kanker voor circa 15% erfelijk bepaald is. Dat betekent dat in 85% van de gevallen invloeden vanuit de omgeving, voedingsgewoontes en zelfs psychische stress een belangrijke rol spelen bij het tot ontwikkeling komen van kanker. Gevraagd naar bewijzen wijst Servan – Schreiber naar onderzoek gedaan bij geadopteerde kinderen. Zij blijken hetzelfde risico op kanker te lopen als hun adoptie-ouders. Borstkanker is een ander voorbeeld. In China komt in bepaalde regio’s weinig borstkanker voor. Na emigratie naar San Francisco is het aantal gevallen van borstkanker bij deze groep vergelijkbaar met dat van de oorspronkelijke bevolking van de regio San Francisco. Ook zijn er studies die aantonen dat draagsters van de genen BRCA 1 en 2, die na 1940 geboren zijn een drie maal hoger risico op borstkanker lopen dan zij die voor 1940 zijn geboren.

Is 1940 een breekpunt?

Na 1940 verandert de westerse levensstijl. Het milieu wordt meer belast met kankerverwekkende chemische stoffen zoals bestrijdingsmiddelen. Een tweede factor vormt de voeding; de westerse mens voedt zich sinds de helft van de vorige eeuw meer met vet, suiker en vlees. Servan – Schreiber, die suiker als een groeifactor voor kanker beschouwt, becijfert dat het suikerverbruik sinds 1830 met een factor veertien is toegenomen. Anno 2000 consumeert de westerse mens zo’n 70 kilogram suiker per jaar. Industriële voedingsmiddelen zoals margarines, die bol staan van omega-6 vetzuren, werden pas op grote schaal na 1940 geïntroduceerd. Ook de kwaliteit van vlees, melkproducten en eieren is sindsdien veranderd; deze producten bevatten nog nauwelijks omega-3 vetzuren.

Veranderde voeding en kanker

In “Antikanker” gaat Servan – Schreiber dieper in op resultaten van wetenschappelijk onderzoek dat erop wijst dat er een verband bestaat tussen de veranderde samenstelling van de voeding en de toename van kanker. In tegenstelling tot wat veel mensen aannemen is de toename van kanker maar gedeeltelijk te verklaren door de toenemende vergrijzing. Jaarlijks stijgt het aantal gevallen van kanker bij jongeren onder de 15 jaar met 1,3%. De toename van kanker gaat in de westerse wereld hand in hand met de epidemische toename van zwaarlijvigheid. Door de veranderde samenstelling van de melk van zuigelingen – en dat geldt ook voor de moedermelk – is de omvang van vetweefsel bij kinderen onder de een jaar de laatste twintig jaar verdubbeld in de Verenigde Staten.

Hoopgevende ontwikkelingen

Servan – Schreiber kan gelukkig ook op een positieve ontwikkeling wijzen. In 1971 was Judah Folkman de eerste arts die erop wees dat kanker waarschijnlijk alleen kan groeien als zich kleine bloedvaatjes hebben ontwikkeld om het gezwel te voeden en van zuurstof te voorzien. Dit verschijnsel wordt angiogenese genoemd. Lange tijd werd Folkman niet serieus genomen door de medische wereld. Tegenwoordig worden zijn opvattingen echter breed gedeeld. Talloze laboratoria zijn nu naarstig op zoek naar stoffen die de vorming van nieuwe bloedvaten kunnen blokkeren. Servan – Schreiber meldt dat in de natuur planten voorkomen, die een anti-angionetisch effect hebben, dus de nieuwvorming van bloedvaatjes tegengaan. Deze middelen zouden kunnen worden gebruikt ter ondersteuning van de gangbare therapie. Hij verwijst in dit verband naar de positieve gezondheidseffecten van groene thee, curcuma (geelwortel) en frambozen. Mogelijk verklaart het gebruik van dergelijke voedingsstoffen de betrekkelijk lage frequentie van sommige vormen van kanker in bepaalde ontwikkelingslanden.

Bij de vraag waarom er nog niet grootschalig onderzoek wordt gedaan naar dergelijke voedingsstoffen wijst Servan – Schreiber erop dat dergelijk onderzoek voor de farmaceutische laboratoria niet interessant is, omdat op in de natuur voorkomende stoffen geen octrooi kan worden aangevraagd en dus geen winst kan worden gemaakt.

Advies van Servan – Schreiber

Hij adviseert niet te wachten op wondermiddelen, noch om afstand te nemen van de reguliere geneeskunde, die grote vooruitgang heeft geboekt bij de behandeling van veel vormen van kanker. Neem het heft in eigen handen en stimuleer de natuurlijke afweermogelijkheden van het lichaam en de geest. De vraag of de strijd tegen kanker een individuele aangelegenheid is beantwoordt Servan – Schreiber met een resoluut “pas du tout!” Hij pleit ervoor dat overheden meer hun verantwoordelijkheid nemen en zich diepgaand gaan bezinnen op mogelijk schadelijke effecten die de huidige productiewijzen in landbouw en veeteelt hebben op de gezondheid van mens, dier en milieu.

Dit webartikel is gebaseerd op recente interviews met Dr. Servan – Schreiber in de Franse media en werd samengesteld door Bob van Niekerk, algemeen geriater en initiatiefnemer van Cardio Coaching – praktijk voor Hartcoherentie te Diepenheim.
“Antikanker” wordt medio 2008 in Nederland uitgebracht door Kosmos uitgevers.